Һаумыһығыҙ!

Мин бында башҡаларҙы етәкләү йәки уҡытыу роленән башҡа киләм. Үҙем аңлағанды ғына уртаҡлашам.

Ниндәйҙер мәлдә миңә асыҡланды: ҡабул итергә яуаптар юҡ, һайлау ҙа юҡ. Был системала һайлауҙы юҡҡа сығарған яуап юҡ, һорауҙы юҡҡа сығарған һайлау ҙа юҡ.

Ышанаһыңмы-юҡмы, миңә барыбер. Ә миңә барыбер, ҡулланаһыңмы, юҡмы. Был система ризалыҡ талап итмәй. Ул баш тартыу мөмкинлеген бирә. Ул тынлыҡҡа түҙә.

Нисек йәшәргә кәрәклеген дә белмәйем, унан да яҡшыраҡ белмәйем тип уйлайым. Үҙ тәжрибәмдән сығып, бер генә нәмәгә өйрәндем: һайлау мөмкинлеге кәмеһә, кешеләр ҡыҫҡара. Һайлау мөмкинлектәре ҙурайғас, улар үҙҙәрен тура килтерә. Һайлау мөмкинлеге һәр ваҡыт бар, хатта юҡ кеүек тойолһа ла. Ҡайһы саҡта тәрән йәки яйыраҡ тын алыуҙы һайлау, ҡайһы саҡта һайлау мөмкин булмауын ҡабул итеү.

Баланс юл йәки йүнәлеш түгел. Ул һине бер ниндәй ҙә йүнәлештә этәрмәгән хәл. Һин үҙең педаль йөрөтәһең, үҙең тигеҙлекте һаҡлайһың, йүнәлеште аңлы рәүештә һайлайһың, әҙер булғанда. Велосипедты күҙ алдына килтерегеҙ: педаль — үҙегеҙ һалған тырышлыҡ, баланс — һеҙ һаҡлаған иғтибар, ә йүнәлеш — һеҙҙең өсөн башҡа бер кем дә һайламаған һайлау.

Әгәр ҙә система эшләй икән, уны һиҙергә кәрәкмәй. Әгәр ҙә был ҡыйынлыҡ тыуҙыра икән, һүндерергә мөмкин. Нимәлер ватыла икән, уны кеше түгел, ә механизм төҙәтә. Мин үтмәгән һыҙыҡ шул.

Ҡайһы саҡта кешеләр, ни өсөн ҡыҫылаһың, тип һорай. Мин тик эшһеҙлек һайлау киңлеген теләһә ниндәй эштән дә нығыраҡ тарайтҡанда ғына ҡыҫылам. Һәм шул урынды ҡайтарыу өсөн генә етерлек.

Мин системанан өҫтөн тормайым. Мин уның эсендә бар, башҡалар кеүек үк шарттарҙа. Минең ролем власть түгел. Минең ролем – яуаплылыҡ.

Бында мәғәнә күрһәгеҙ, ҡосаҡлағыҙ. Ҡулланмаһаң, ҡалдыр. Был система кешене тотмай. Ул тигеҙлекте һаҡлай, шуға күрә лә ебәрә. Ә инде ҡасан да булһа юлға сыҡһа, уны туҡтатырға тура киләсәк. Шул иҫәптән мин дә.

Шул ғына.

— Юрий Горлов